Булактар
Сайттын тиркемеси. 1–4 номерлери башкы беттеги цитаталардын жанында турат, калган булактар аларды толуктайт. Ар бир номердин астында түп нуска, биздин котормо, басылманын маалыматтары жана дареги, ал эми бар болсо, бетти сактаган күнүбүз жана цитатасы белгиленген беттин кесиндиси.
- 1Л. Хадсон, EY · 192 долбоорду изилдөө, 2022
- 2Б. Маккиннон, Т. Макналти жана башкалар, Hatch · кубаттуулукка чыгуу тууралуу макалалар сериясы, 2025
- 3П. Алфёров · залдагы добуш берүү, PM Forum 2026
- 4А. Кутузов, PM Excellence · «Добывающая промышленность» журналы, 2024
- 5Б. Маккиннон, Т. Макналти, Ф. Макки, Hatch · тармактагы муундардын алмашуусу тууралуу, 2026
- 6Hatch · кубаттуулукка чыгуунун ийри сызыктары диагностика куралы катары, 2025
- 7Б. Маккиннон, Т. Макналти, Ф. Макки, Hatch · долбоордун алгачкы чечимдери тууралуу, 2026
- 8Т. Макналти, Б. Маккиннон, Ф. Макки · COPR конференциясы, Springer, 2025
- 9McKinsey & Company · тоо-кен долбоорлорунун ТЭНи тууралуу, 2019
- 10McKinsey & Company · тоо-кен долбоорлорун ишке ашыруу тууралуу, 2024
- 11Л. Валье, Arafura Resources · ALTA конференциясы, 2022
1Л. Хадсон, EY · 192 долбоорду изилдөө, 2022
- Түп нуска
- «A June 2021 study of 192 global mining and metals projects worth more than US$1b found that 64% ran over budget or schedule – or both – with the average cost overrun sitting at 39%.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «2021-жылдын июнунда дүйнөдөгү 1 млрд доллардан ашкан 192 тоо-кен металлургия долбоорун изилдөө алардын 64 %ы бюджеттен же мөөнөттөн, же экөөнөн тең ашып кеткенин көрсөттү. Орточо ашыкча чыгым 39 %ды түзгөн.»
- Басылманын маалыматтары
- EY, Л. Хадсон, «How better project management can boost mining’s capital productivity», 2022
- Дарек
- ey.com/en_qa/insights/energy-resources/how-better-project-management-can-boost-minings-capital-productivity
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

2Б. Маккиннон, Т. Макналти жана башкалар, Hatch · кубаттуулукка чыгуу тууралуу макалалар сериясы, 2025
- Түп нуска
- «Mature technology previously used in successful projects. Detailed pilot scale testing completed. Prior existing licenses for applicable cases. Educated and informed workforce. Experienced and committed supervisory staff. Technical support during commissioning and ramp-up.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Ийгиликтүү долбоорлордо мурун колдонулган жетилген технология. Аягына чыккан деталдуу жарым өнөр жайлык сыноолор. Керектүү учурларда алдын ала алынган лицензиялар. Билимдүү жана маалымдар кызматкерлер. Тажрыйбалуу жана ишине берилген жетекчи курам. Ишке киргизүү-жөндөө жана кубаттуулукка чыгуу учурундагы техникалык колдоо.»
- Басылманын маалыматтары
- Б. Маккиннон, Т. Макналти, Ф. Макки, Hatch, «The ramp-up series. Beyond the curves. Part 1», 2025-жылдын октябры, Т. Макналтинин 1998-жылкы изилдөөсү боюнча
- Маалыматтардын мезгили
- Т. Макналтинин маалыматтары 1998-жылы чогултулган, ийри сызыктар 2004, 2014 жана 2024-жылдары жаңыланган, кара 8. Башкы беттеги ийри сызыктарды биз анын ушул басылмадагы графиги боюнча тарттык.
- Дарек
- hatch.com/About-Us/Publications/Blogs/2025/09/The-Ramp-up-Series-Beyond-the-Curves
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

3П. Алфёров · залдагы добуш берүү, PM Forum 2026
- Түп нуска
- «Отраслевик побеждает универсала. При найме сегодня отраслевая экспертиза перевешивает методологическую втрое.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Тармактык адис универсалды жеңет. Бүгүн жумушка алууда тармактык экспертиза методологиялык экспертизадан үч эсе салмактуу.»
- Басылманын маалыматтары
- Павел Алфёров, PM Forum 2026 блиц-панелиндеги залдагы добуш берүүнүн жыйынтыктары, залда 85ке жакын адам · Россия
- Дарек
- t.me/Pavel_Alferov_RIM_III/1240
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

4А. Кутузов, PM Excellence · «Добывающая промышленность» журналы, 2024
- Түп нуска
- «Второй — очень поздно подключаются специалисты, которые будут эксплуатировать будущий объект. Условно, главный инженер ГОКа приходит тогда, когда все основные решения уже приняты, но с ним не согласованы.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Экинчиси — келечектеги объектти пайдалана турган адистер өтө кеч тартылат. Шарттуу түрдө айтканда, тоо-кен байытуу комбинатынын башкы инженери бардык негизги чечимдер кабыл алынып бүткөндө келет, бирок алар аны менен макулдашылбаган.»
- Басылманын маалыматтары
- Александр Кутузов, PM Excellence, «Добывающая промышленность» журналына «Тоо-кен байытуу комбинаты өз мөөнөтүндө» интервьюсу, 2024, PM Excellence сайтындагы кайра басылышы боюнча · Россия
- Дарек
- pmexcellence.com/news/article/gok-v-srok-kak-upravlyat-proektami-v-gornoy-otrasli/
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

5Б. Маккиннон, Т. Макналти, Ф. Макки, Hatch · тармактагы муундардын алмашуусу тууралуу, 2026
- Түп нуска
- «Today, a generational shift is underway across the industry. Highly experienced engineers, operators, and project leaders are retiring faster than they are being replaced.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Бүгүн тармакта муундар алмашып жатат. Чоң тажрыйбасы бар инженерлер, пайдалануу адистери жана долбоор жетекчилери аларга алмаштыруучу табылганга караганда тезирээк пенсияга чыгып жатышат.»
- Басылманын маалыматтары
- Б. Маккиннон, Т. Макналти, Ф. Макки, Hatch, «The ramp-up series. Beyond the curves. Part 6», 2026-жылдын июлу
- Дарек
- hatch.com/About-Us/Publications/Blogs/2026/07/Part-6-The-ramp-up-series-Beyond-the-curves
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

6Hatch · кубаттуулукка чыгуунун ийри сызыктары диагностика куралы катары, 2025
- Түп нуска
- «The curves are now widely used as a diagnostic tool by operating companies and project financing firms.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Бүгүн бул ийри сызыктарды өндүрүштү жүргүзгөн компаниялар жана долбоорлорду каржылаган компаниялар диагностика куралы катары кеңири колдонушат.»
- Басылманын маалыматтары
- Hatch, «The ramp-up series. Beyond the curves. Part 1», 2025-жылдын октябры
- Дарек
- hatch.com/About-Us/Publications/Blogs/2025/09/The-Ramp-up-Series-Beyond-the-Curves
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры
7Б. Маккиннон, Т. Макналти, Ф. Макки, Hatch · долбоордун алгачкы чечимдери тууралуу, 2026
- Түп нуска
- «The most critical decisions occur early in the project life cycle, so we need to have experienced people during concept development, feasibility studies, and commissioning planning.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Эң маанилүү чечимдер долбоордун жашоо циклинин башында кабыл алынат, ошондуктан бизге концепцияны иштеп чыгууда, ТЭН даярдоодо жана ишке киргизүү-жөндөөнү пландоодо тажрыйбалуу адамдар керек.»
- Басылманын маалыматтары
- Б. Маккиннон, Т. Макналти, Ф. Макки, Hatch, «The ramp-up series. Beyond the curves. Part 6», 2026-жылдын июлу
- Дарек
- hatch.com/About-Us/Publications/Blogs/2026/07/Part-6-The-ramp-up-series-Beyond-the-curves
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

8Т. Макналти, Б. Маккиннон, Ф. Макки · COPR конференциясы, Springer, 2025
- Түп нуска
- «Updates were presented in 2004, 2014, and 2024. The interpretations of success and failure have remained unchanged, i.e., quality of underlying information, development of process design criteria, experience and commitment of the project owner, and avoidance of fast-track schedules that could suppress careful decision making.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Жаңыланган маалыматтар 2004, 2014 жана 2024-жылдары сунушталган. Ийгиликтин жана ийгиликсиздиктин себептерин чечмелөө мурункудай эле калды. Бул баштапкы маалыматтын сапаты, технологиялык долбоорлоонун критерийлерин иштеп чыгуу, долбоор ээсинин тажрыйбасы жана ишине берилгендиги, ошондой эле салмактуу чечим кабыл алууга тоскоол боло турган тездетилген графиктерден баш тартуу.»
- Басылманын маалыматтары
- Т. Макналти, Б. Маккиннон, Ф. Макки, «McNulty Curves — An Update and New Perspectives», COPR 2025 конференциясы, Springer
- Дарек
- link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-032-00102-3_102
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

9McKinsey & Company · тоо-кен долбоорлорунун ТЭНи тууралуу, 2019
- Түп нуска
- «Embed owner’s operations and maintenance representatives into the FS contractor’s project team, bringing in-depth knowledge of the company’s operating processes and challenges.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Долбоор ээсинин пайдалануу жана техникалык тейлөө боюнча өкүлдөрүн ТЭН даярдаган подрядчиктин долбоордук командасына кошуңуз. Алар компаниянын өндүрүштүк процесстерин жана анын кыйынчылыктарын терең билишет.»
- Басылманын маалыматтары
- McKinsey & Company, «Optimizing mining feasibility studies. The $100 billion opportunity», 2019
- Дарек
- mckinsey.com/industries/metals-and-mining/our-insights/optimizing-mining-feasibility-studies-the-100-billion-opportunity
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

10McKinsey & Company · тоо-кен долбоорлорун ишке ашыруу тууралуу, 2024
- Түп нуска
- «For example, a leading natural resources company delivered a $2.5 billion project in North America during the COVID-19 pandemic with cost overruns and schedule delays smaller and shorter than those of its peers. To achieve this, the company strengthened the owners’ team in key roles with additional internal and external capabilities.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Мисалы, алдыңкы чийки зат компаниясы COVID-19 пандемиясы учурунда Түндүк Америкада 2,5 млрд долларлык долбоорду аяктаган, анын ашыкча чыгымы окшош компаниялардыкынан азыраак, кечигүүсү кыскараак болгон. Буга жетүү үчүн компания долбоор ээсинин командасын негизги ролдордо кошумча өз жана тартылган адистер менен күчөткөн.»
- Басылманын маалыматтары
- McKinsey & Company, «The capex crystal ball. Beating the odds in mining project delivery», 2024-жылдын ноябры
- Дарек
- mckinsey.com/industries/metals-and-mining/our-insights/the-capex-crystal-ball-beating-the-odds-in-mining-project-delivery
- Сакталган күнү
- 2026-жылдын 5-октябры

11Л. Валье, Arafura Resources · ALTA конференциясы, 2022
- Түп нуска
- «Of the three large scale and integrated mine-to-metal projects, Ambatovy had the most improved performance, achieving more than 80% of its design capacity in Year 4 after start-up. This achievement had been largely credited to the inception of PEI (Performance Enhancement Initiative) team, a specialised taskforce consisting of SMEs (Subject Matter Experts) and seasoned operators, which helped with the process and mechanical debottlenecking of the process plant. […] Even though, the PEI team was only small in numbers (a dozen members at any given time), it was able to deploy resources efficiently and helped the entire facility achieved its best operating year and financial completion.»
- КПД-Эксперт котормосу
- «Кенден металлга чейинки үч ири интеграцияланган долбоордун ичинен Ambatovy көрсөткүчтөрүн баарынан көп жакшыртып, ишке киргизгенден кийинки төртүнчү жылы долбоордук кубаттуулуктун 80 %дан ашыгына чыккан. Бул натыйжа көбүнчө PEI командасынын (көрсөткүчтөрдү жогорулатуу программасы) түзүлүшү менен түшүндүрүлөт. Бул профилдик адистерден жана тажрыйбалуу өндүрүшчүлөрдөн турган атайын жумушчу топ фабриканын технология жана жабдуу боюнча тар жерлерин жоюуга жардам берген. […] PEI командасы чакан болгону менен (анда бир эле убакта он экиге жакын адам иштеген), ресурстарды натыйжалуу пайдалана алган жана бүт ишканага өзүнүн эң мыкты иш жылына жана долбоорду каржылык жактан аяктоого жетүүгө жардам берген.»
- Басылманын маалыматтары
- Л. Валье (Arafura Resources), ALTA 2022 конференциясынын негизги баяндамасы, баяндаманын PDF файлынын 6 жана 16-беттери
- Дарек
- d3e2i5nuh73s15.cloudfront.net/wp-content/uploads/2022/11/ALTA-2022-NCC-Keynote-Address-Arafura.pdf